रायगड दुमदुमला ३५३ व्या शिवराज्याभिषेक सोहळ्यात संभाजीराजेंचा निर्धार; “रायगडाचे संपूर्ण संवर्धन झाल्याशिवाय शांत बसणार नाही

छावा डिजिटल न्यूज पोर्टल | रायगड- सचिन मयेकर | दि. ०६ जून २०२६

रायगडावर आज केवळ शिवराज्याभिषेक सोहळा झाला नाही, तर जणू शिवकालच पुन्हा अवतरला होता. वैदिक मंत्रोच्चार, राजसदरेवरील अभिषेक, शिवपालखीचा भव्य सोहळा आणि लाखो शिवभक्तांच्या जयघोषाने दुर्गराज रायगड दुमदुमून गेला. सह्याद्रीच्या कुशीत उभा असलेला प्रत्येक शिवभक्त आज अभिमानाने भारावला होता. कारण याच भूमीवर ३५३ वर्षांपूर्वी मराठी माणसाचा स्वाभिमान सिंहासनावर विराजमान झाला होता. आज पुन्हा एकदा रायगडाने शौर्य, त्याग, स्वाभिमान आणि हिंदवी स्वराज्याचा जागर अनुभवला.

हिंदवी स्वराज्याचे संस्थापक छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या ३५३ व्या शिवराज्याभिषेक दिनानिमित्त आज दुर्गदुर्गेश्वर रायगडावर इतिहास पुन्हा एकदा जिवंत झाल्याचे चित्र पाहायला मिळाले. पहाटेपासूनच देशभरातून आलेल्या हजारो शिवभक्तांनी रायगड गाठला. भगवे झेंडे, पोवाडे, ढोल-ताशांचा गजर, वेदघोष आणि “जय भवानी, जय शिवाजी” च्या जयघोषाने अवघा रायगड दुमदुमून गेला. राजसदरेवरील मेघडंबरी आकर्षक फुलांनी सजविण्यात आली होती. ध्वजवंदनानंतर शिवपालखीचे राजसदरेवर आगमन झाले. उत्सवमूर्तीचा अभिषेक, सिंहासनारूढ शिवपुतळ्यास सुवर्णमुद्रांचा अभिषेक आणि विविध धार्मिक विधींनी सोहळ्याला ऐतिहासिक स्वरूप प्राप्त झाले. यावेळी उपस्थित लाखो शिवभक्तांना संबोधित करताना युवराज संभाजीराजे छत्रपती यांनी रायगड संवर्धनाच्या मुद्द्यावर परखड भूमिका मांडली. “हिंदवी स्वराज्याची राजधानी असलेल्या रायगडाच्या संवर्धनासाठी आम्ही अखेरपर्यंत लढणार आहोत. रायगडाचे संपूर्ण जतन आणि पुनरुज्जीवन झाल्याशिवाय स्वस्थ बसणार नाही,” असा ठाम निर्धार त्यांनी व्यक्त केला. संभाजीराजे म्हणाले की, रायगड संवर्धनासाठी शासनाने ६०६ कोटी रुपयांचा निधी मंजूर केला असला तरी रायगड प्राधिकरणाला अपेक्षित स्वायत्तता मिळालेली नाही. प्रत्येक कामासाठी मंत्रालय आणि दिल्लीची परवानगी घ्यावी लागत असल्याने संवर्धनाच्या कामांना गती मिळत नाही. रायगडावरील ऐतिहासिक वास्तूंचे मूळ स्वरूप जपत त्यांचे जतन करण्यासाठी प्राधिकरण कटिबद्ध असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. राजसदरेची पुनर्बांधणी, नगारखान्यावर छत उभारणी आणि विविध ऐतिहासिक वास्तूंचे पुनरुज्जीवन करण्याचा मानसही त्यांनी यावेळी व्यक्त केला. तसेच रायगडासह महाराष्ट्रातील १८ गड-किल्ल्यांच्या युनेस्को जागतिक वारसा यादीतील समावेशाबाबतही त्यांनी महत्त्वपूर्ण भाष्य केले. योग्य संवर्धन न झाल्यास हे मानांकन धोक्यात येऊ शकते, असा इशाराही त्यांनी दिला. राज्य मंत्रिमंडळाची विशेष बैठक रायगडावर घेण्याची मागणी करताना संभाजीराजे म्हणाले की, ६ जून १६७४ हा दिवस महाराष्ट्राच्या इतिहासातील खऱ्या स्वातंत्र्याचा दिवस आहे. याच दिवशी शिवरायांच्या रूपाने स्वराज्याला अधिकृत मान्यता मिळाली आणि मराठी माणसाचा स्वाभिमान सिंहासनावर विराजमान झाला. आजच्या सोहळ्यासाठी प्रशासनाने चोख सुरक्षा व्यवस्था उभारली होती. १,१९८ पोलीस कर्मचारी, १५० अधिकारी, एसआरपीएफ, बॉम्ब शोधक व नाशक पथके आणि ड्रोनद्वारे देखरेख ठेवण्यात आली होती. रायगडावरील प्रत्येक दगड आज इतिहास बोलत होता. जिथे ६ जून १६७४ रोजी छत्रपती शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक झाला, त्याच भूमीवर आज लाखो शिवभक्त नतमस्तक झाले. सह्याद्रीच्या कुशीत पुन्हा एकदा स्वराज्याचा जयघोष घुमला. रायगड हा फक्त किल्ला नाही. तो महाराष्ट्राच्या स्वाभिमानाचे मंदिर आहे. आणि शिवराज्याभिषेक दिन म्हणजे स्वराज्याच्या पुनर्जन्माचा दिवस आहे.