दहीहंडीची हंडी फुटली… पण नागेशचे आयुष्य थांबले; १७ वर्षांनी सरकारचा हात पुढे, उपचारांचा संपूर्ण खर्च उचलणार

एका क्षणाचा थरार… आयुष्यभराची शिक्षा

‘पैशांच्या आमिषाला बळी पडू नका… उंच थर लावण्याआधी आपल्या आई-वडिलांचा विचार करा — नागेश भोईरच्या आईची आर्त हाक

छावा डिजिटल न्युज मीडिया – ठाणे | दि. ६ सप्टेंबर २०२६

दहीहंडीचा उत्सव आला की ढोल-ताशांचा गजर, हजारो गोविंदांचा जल्लोष, उंचच उंच मानवी मनोरे आणि लाखो रुपयांच्या बक्षिसांची चर्चा सुरू होते. मात्र या सगळ्या थरारामागे दडलेली एक काळीज पिळवटून टाकणारी कहाणी आज प्रत्येक गोविंदाने ऐकण्याची गरज आहे… भिवंडीतील नागेश भोईर यांची कहाणी.

२००९ साली अवघ्या २४व्या वर्षी नागेश दहीहंडीचा थर रचताना खाली कोसळले. त्या एका क्षणाने त्यांच्या आयुष्याची दिशाच बदलून गेली. मणक्याला झालेल्या गंभीर दुखापतीनंतर आजही त्यांचे आयुष्य अंथरुणावरच आहे. नियमित औषधे, फिजिओथेरपी आणि रुग्णालयातील उपचारांचा खर्च सुरूच आहे.

आईची मागणी पैशांसाठी नाही… मुलाच्या आयुष्यासाठी आहे..

नागेशच्या आईने सरकारसमोर केलेली मागणीही मन हेलावून टाकणारी आहे. “आम्हाला एकरकमी आर्थिक मदत नको… माझ्या मुलाच्या उपचारांचा खर्च शासनाने उचलावा,” एवढीच त्यांची आर्त विनंती आहे. वृद्ध आई-वडिलांवर मुलाची देखभाल आणि उपचारांची जबाबदारी आहे. वर्षानुवर्षांच्या उपचारांमुळे कुटुंबावर मोठा आर्थिक भार आला आहे. आईच्या डोळ्यांसमोर आजही तो दिवस उभा राहत असेल… मुलगा हसत-खेळत घराबाहेर गेला आणि एका थरावरून खाली पडला… त्यानंतर मात्र तो पुन्हा स्वतःच्या पायावर उभाच राहू शकला नाही!

गोविंदा, पैशांसाठी जीव धोक्यात घालू नका..

नागेशने स्वतः इतर गोविंदांना दिलेला संदेश प्रत्येक तरुणाने मनात कोरून ठेवण्यासारखा आहे.

“स्पर्धा करू नका. पाच-सहा थर लावून आनंदाने दहीहंडी साजरी करा. पैशांसाठी जीव धोक्यात घालू नका. नंतर त्रास झाला तर तुम्हाला बघायला कोणी येत नाही.” हा सल्ला एखाद्या पुस्तकातून आलेला नाही… हा सल्ला त्या तरुणाचा आहे, ज्याने स्वतःच्या आयुष्याची किंमत मोजली आहे. हंडी फोडा… पण आयुष्याची हंडी फोडू नका. दहीहंडी हा आनंदाचा, एकतेचा आणि उत्साहाचा उत्सव आहे. पण लाखो रुपयांच्या बक्षिसांसाठी उंच थर लावताना एका क्षणाचा तोल गेला, तर बक्षीस मिळण्याआधीच आयुष्याची सर्वात मोठी किंमत मोजावी लागू शकते. गोविंदा, लक्षात ठेवा… तुम्ही थराच्या सर्वात वर उभे असताना खाली फक्त जमीन नसते… खाली तुमच्या आईची आशा असते, वडिलांचे स्वप्न असते, बहिणीचे प्रेम असते, पत्नी-मुलांचे भविष्य असते, आणि संपूर्ण कुटुंबाचा आधार असतो! म्हणून पैशांच्या आमिषाला बळी पडू नका. मनोरंजनासाठी स्वतःचे आयुष्य पणाला लावू नका. दहीहंडीचा उत्सव जल्लोषात साजरा करा… पण सुरक्षिततेशी तडजोड करू नका. कारण…हंडी फुटली तर पुन्हा बांधता येते; पण आयुष्य तुटले तर ते पुन्हा पूर्वीसारखे बांधता येत नाही. नागेश भोईर यांची कहाणी ही केवळ एका गोविंदाची शोकांतिका नाही; ती प्रत्येक दहीहंडी आयोजक, गोविंदा पथक आणि पालकांसाठी एक गंभीर इशारा आहे. उंच थर लावा, पण सुरक्षिततेचा पाया मजबूत ठेवा. उत्सव साजरा करा, पण जीव धोक्यात घालू नका.बक्षीस जिंका, पण त्यासाठी आयुष्य गमावू नका..

दरम्यान, नागेशच्या मागणीची दखल घेत परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी त्यांच्या उपचारांचा संपूर्ण खर्च उचलण्याची घोषणा केली आहे, त्यामुळे भोईर कुटुंबाला मोठा दिलासा मिळाला आहे. सन २००९ मध्ये अवघ्या २४व्या वर्षी नागेश दहीहंडीच्या थरावर चढले होते. हंडी फोडण्याच्या उत्साहात ते थरावरून खाली कोसळले आणि त्यांच्या मणक्याला गंभीर दुखापत झाली. त्या एका अपघाताने त्यांचे आयुष्यच बदलून गेले. स्वतःच्या पायावर उभे राहण्याचे, सामान्य आयुष्य जगण्याचे आणि संसार उभा करण्याचे त्यांचे स्वप्न त्या क्षणानंतर अधुरे राहिले. त्यानंतर ते अनेक वर्षे अंथरुणावरच आहेत. दहीहंडीच्या मैदानात त्या दिवशी काही क्षणांसाठी जल्लोष झाला असेल. हंडी फुटली असेल. गोविंदा पथकाने विजय साजरा केला असेल. पण एका कुटुंबाच्या आयुष्यात मात्र त्याच क्षणी सगळे काही बदलले.नागेश यांना आजही नियमित औषधोपचार, फिजिओथेरपी आणि रुग्णालयातील उपचारांची गरज भासते. प्रकृतीनुसार त्यांना रुग्णालयात दाखल करावे लागते. सुरुवातीच्या काळात मित्र आणि परिचितांनी मदतीचा हात दिला; मात्र काळ जसजसा पुढे गेला तसतशी मदत कमी होत गेली आणि उपचारांचा खर्च कुटुंबासाठी मोठे आव्हान बनला. सर्वात वेदनादायक गोष्ट म्हणजे नागेश यांनी सरकारकडे थेट आर्थिक मदत मागितली नव्हती. “मी ज्या रुग्णालयात उपचारासाठी दाखल होतो, त्या उपचारांचा खर्च शासनाने उचलावा,” अशी त्यांच्या आई ची मागणी होती. कारण त्यांना केवळ आजची मदत नको होती; त्यांना पुढे सुरू राहणाऱ्या उपचारांसाठी आधार हवा होता. आणि अखेर त्यांच्या या मागणीची दखल घेण्यात आली. ५ सप्टेंबर रोजी ठाण्यातील वर्तकनगर येथे संस्कृती प्रतिष्ठानच्या दहीहंडी उत्सवादरम्यान गोविंदा पथकांशी संवाद साधताना परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी नागेश भोईर यांच्या पुढील उपचारांचा संपूर्ण खर्च उचलण्याची घोषणा केली. उपलब्ध वृत्तांनुसार त्यांच्या कुटुंबाला ५ लाख रुपयांची आर्थिक मदत देण्याची घोषणाही करण्यात आली आहे.  वर्षानुवर्षे उपचारांचा भार पेलणाऱ्या नागेश आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी हा निर्णय मोठा दिलासा देणारा आहे. पण नागेशची कहाणी इथे संपत नाही. उलट ती आजच्या प्रत्येक गोविंदाला एक प्रश्न विचारते. हंडी फोडण्यासाठी आपण किती उंच जावे? बक्षिसासाठी आपण किती धोका पत्करावा? आणि हंडी फुटल्यानंतर खाली पडलेल्या गोविंदाची जबाबदारी कोण घेणार? नागेश यांनी स्वतःच्या अनुभवातून गोविंदा पथकांना सावध केले आहे. पैशांसाठी जीव धोक्यात घालू नका, स्पर्धेच्या नादात उंच थर लावण्यापेक्षा सुरक्षितपणे दहीहंडी साजरी करा, असा त्यांचा संदेश आहे.  दहीहंडी हा आनंदाचा, एकतेचा आणि श्रीकृष्णाच्या बाललीलेच्या स्मरणाचा उत्सव आहे. पण त्या उत्सवात सहभागी होणारा प्रत्येक गोविंदा हा कोणाचातरी मुलगा आहे, कोणाचातरी भाऊ आहे, कोणाचातरी पती आहे आणि कोणाचातरी आधार आहे. म्हणून हंडी फुटली पाहिजे, पण एखाद्या आईचे स्वप्न फुटता कामा नये. गोविंदा थरावर चढला पाहिजे, पण त्याच्या कुटुंबाचे आयुष्य अंथरुणावर येता कामा नये. बक्षीस मिळाले पाहिजे, पण त्याची किंमत एखाद्या तरुणाचे संपूर्ण आयुष्य असता कामा नये. नागेश भोईर यांच्या आयुष्यातील २००९ चा तो दिवस आजही एक जिवंत इशारा आहे. दहीहंडीचा उत्साह कायम राहू द्या, गोविंदाचा जल्लोषही कायम राहू द्या; पण सुरक्षेची किंमत देऊन नव्हे. कारण हंडी फुटल्यानंतर काही क्षणांचा जल्लोष संपतो. पण अपघात झाला तर त्याची वेदना एका कुटुंबाला वर्षानुवर्षे, कदाचित आयुष्यभर सहन करावी लागू शकते. नागेशच्या आयुष्यात हंडी फुटली, पण त्याचे आयुष्यच तुटले. आता त्याच्या उपचारांची जबाबदारी उचलण्याचा निर्णय झाला आहे; मात्र पुढचा नागेश निर्माण होऊ नये, हीच या घटनेतून महाराष्ट्राने घ्यायची खरी शिकवण आहे. गोविंदा आला रे आला… पण यावेळी जयघोषासोबत एकच आवाज घुमू द्या  सुरक्षित गोविंदा, सुरक्षित दहीहंडी.