शून्यातून स्वराज्य उभं करणारा राजा अंधाराला घाबरणारे हजार असतात… पण अंधार चिरून इतिहास घडवणारा एकच असतो छत्रपती शिवाजी महाराज

काही दिवसांपूर्वी विविध कार्यालयांत फिरताना एक गोष्ट प्रकर्षाने जाणवली… भिंतीवर एकच प्रतिमा, एकच तेज, एकच प्रेरणा — छत्रपती शिवाजी महाराज! इतिहासात अनेक बादशहा, सुलतान आणि सेनापती होऊन गेले, पण जनतेच्या मनावर राज्य करणारा राजा एकच. म्हणूनच आजही प्रत्येक मराठी मनात आणि प्रत्येक सन्मानाच्या ठिकाणी विराजमान आहेत शिवराय.

सत्ता जिंकणारे अनेक झाले… पण हृदये जिंकणारा राजा शतकातून एकदाच जन्माला येतो.

 जय भवानी! जय शिवाजी.

छावा डिजिटल न्यूज पोर्टल | दि. 3१ मे २०२६

            सचिन मयेकर            

प्रतापगडाच्या पायथ्याशी फक्त एका शत्रूचा अंत झाला नव्हता, तर स्वराज्याला गिळंकृत करण्याच्या गर्वाचाही अंत झाला होता! कपटाने आलेल्या अफजल खानाला शिवरायांनी धैर्य, बुद्धिमत्ता आणि पराक्रमाने उत्तर दिले. त्या एका क्षणाने इतिहासाची दिशा बदलली आणि जगाला कळले की सह्याद्रीच्या कुशीत एक सिंह जन्माला आला आहे. जिथे अन्याय उभा राहतो, तिथे शिवरायांचा वाघनखाही जागा होतो.

सह्याद्रीच्या कुशीत एक बालक जन्माला आलं आणि इतिहासाची दिशा बदलली. त्या बालकाकडे ना प्रचंड सैन्य होतं, ना अफाट संपत्ती, ना कोणत्या विशाल साम्राज्याचा वारसा. पण त्याच्या डोळ्यांत एक स्वप्न होतं – रयतेचं स्वराज्य!ते बालक म्हणजे छत्रपती शिवाजी महाराज. ज्या काळात दिल्लीचा बादशहा आणि दक्षिणेतील सुलतान यांच्या नावाने लोक थरथरत होते, त्या काळात एका तरुणाने अन्यायाविरुद्ध बंड पुकारलं. अनेकांनी त्याला वेडा म्हटलं, अनेकांनी त्याच्या स्वप्नाची थट्टा केली, पण शिवरायांनी कधीही हार मानली नाही. कारण त्यांना माहीत होतं घाबरून मागे फिरण्यात नाही, तर लढून जगण्यात आणि प्रसंगी लढून मरण्यातच खरे मोठेपण असते.

 रात्रीचा अंधार आणि राजांचा आत्मविश्वास एक काळाकुट्ट रात्र…

सह्याद्रीच्या दऱ्या-खोऱ्यांतून महाराज आपल्या काही मोजक्या मावळ्यांसोबत प्रवास करत होते. सभोवताली गडद अंधार, जंगलातील आवाज आणि प्रत्येक क्षणी दबा धरून बसलेल्या शत्रूचा धोका. एक मावळा धीर करून म्हणाला,राजे, इतक्या अंधारात आपण चाललो आहोत. शत्रू अचानक आला तर. महाराज हसले… त्यांनी त्या मावळ्याच्या खांद्यावर हात ठेवला आणि म्हणाले, माझ्या पाठीशी तुम्ही आहात ना! सह्याद्रीच्या मातीत जन्मलेला माझा प्रत्येक मावळा हजार शत्रूंवर भारी आहे. तुमच्यासारखे निष्ठावान मावळे सोबत असताना मला कोणत्याही अंधाराची भीती नाही. त्या शब्दांनी मावळ्यांच्या छातीत नव्या ज्वाला पेटल्या. कारण त्यांचा राजा सिंहासनावर बसणारा नव्हता… तो आपल्या माणसांच्या हृदयात राहणारा राजा होता.

अफजल खान आला… पण सह्याद्रीसमोर गर्व हरला

स्वराज्य नष्ट करण्यासाठी आदिलशाहीने अफजल खानासारखा बलाढ्य सरदार पाठवला. खानाने मंदिरांची तोडफोड केली, लोकांमध्ये दहशत निर्माण केली आणि शिवाजी महाराजांना उघड आव्हान दिले. पण प्रतापगडाच्या पायथ्याशी इतिहास घडला. खानाचा गर्व, कपट आणि अहंकार एका क्षणात कोसळला. सह्याद्रीने पाहिले की, स्वराज्यासाठी उभा राहिलेला राजा कोणत्याही संकटासमोर झुकत नाही.

शाइस्ता खानाच्या महालात घुसलेला वाघ

पुण्यात शाइस्ता खान हजारो सैनिकांसह तळ ठोकून बसला होता.अनेकांना वाटत होतं की आता स्वराज्य संपलं.पण शिवरायांनी अशक्य वाटणारी गोष्ट शक्य केली.रात्रीच्या अंधारात ते थेट लाल महालात घुसले आणि शत्रूच्या छातीत धडकी भरवली. त्या एका धाडसी मोहिमेने संपूर्ण हिंदुस्थानला सांगितलं  शिवाजी महाराजांना पकडणं अशक्य आहे.

औरंगजेबाच्या साम्राज्यालाही ज्याची भीती वाटली

दिल्लीचा बादशहा औरंगजेब…ज्याच्या एका आदेशाने लाखो सैनिक हालचाल करत होते. पण त्यालाही एका मराठी राजाची चिंता सतावत होती. कारण शिवाजी महाराज तलवारीने जितके मोठे होते, तितकेच बुद्धीनेही महान होते. आग्रा कैदेतून सुटका असो, गनिमी कावा असो किंवा स्वराज्याचा विस्तार… प्रत्येक वेळी शिवरायांनी जगाला चकित केलं.

स्वराज्याच्या वाटेतील विश्वासघात

शिवरायांना फक्त बाहेरील शत्रूंशी लढावं लागलं असं नाही.स्वराज्याच्या मार्गात फितुरी, कारस्थाने आणि स्वार्थी प्रवृत्तीही होत्या.पण महाराजांनी कधीही अशा शक्तींना स्वराज्यावर वर्चस्व गाजवू दिलं नाही.कारण त्यांना माहीत होतं –बाहेरचा शत्रू दिसतो, पण घरातील विश्वासघातक राज्य पोखरतो.म्हणूनच त्यांनी निष्ठेला सन्मान दिला आणि विश्वासघाताला कठोर उत्तर दिलं. महाराज फक्त योद्धा नव्हते…ते रयतेचे राजा होते.शत्रूच्या स्त्रियांचाही सन्मान करणारा राजा.धर्माच्या नावावर अन्याय न करणारा राजा.गरीबांच्या अश्रूंना स्वतःचे अश्रू मानणारा राजा. म्हणूनच शिवाजी महाराज आजही फक्त इतिहासातील नाव नाहीत… ते प्रत्येक मराठी माणसाच्या रक्तातील स्वाभिमान आहेत!

 आजच्या पिढीसाठी शिवरायांचा संदेश

आज संकटं वेगळी आहेत. कधी गरिबी, कधी अपयश, कधी विश्वासघात, कधी निराशा… अनेक जण परिस्थितीसमोर हार मानतात. पण शिवरायांचा इतिहास सांगतो अंधार कितीही गडद असला तरी सूर्योदय थांबत नाही. हार मानू नका. घाबरू नका. पाठ फिरवू नका. लढा.. कारण पराभवाची भीती बाळगणारे हजारो असतात, पण इतिहास घडवणारे मोजकेच असतात.

अफजल खान गेला… शाइस्ता खान गेला… औरंगजेबही इतिहासाच्या पानांत हरवला…पण आजही महाराष्ट्रातील प्रत्येक किल्ल्यावर, प्रत्येक भगव्या ध्वजात, प्रत्येक मराठी मनात आणि प्रत्येक स्वाभिमानी छातीत एकच नाव जिवंत आहे…छत्रपती शिवाजी महाराज.कारण राज्य जिंकणारे अनेक होऊन गेले… पण लोकांच्या हृदयावर राज्य करणारा राजा शतकातून एकदाच जन्माला येतो!

🚩 जय भवानी! जय शिवाजी 🚩