छावा विशेष | रायगड पोलिसांचा मूक तपासनीस कायमचा शांत! १९४ गुन्ह्यांचा छडा लावणारा ‘ऑस्कर’ हरपला; पण त्याच्या कामगिरीचा इतिहास कायम जिवंत राहणार

सचिन मयेकर | छावा डिजिटल न्यूज | अलिबाग

रायगड पोलीस दलासाठी ऑस्कर च्या निधनाचा दिवस अत्यंत भावनिक ठरला. सात वर्षे निष्ठेने सेवा बजावत १९४ गुन्ह्यांच्या तपासात मोलाची भूमिका बजावणारा पोलीस श्वान ‘ऑस्कर’ कायमचा शांत झाला. त्याच्या निधनाने केवळ एक प्रशिक्षित श्वान नाही, तर गुन्हेगारांचा माग काढणारा, पुरावे शोधून देणारा आणि अनेक तपासांना दिशा देणारा विश्वासू सहकारी हरपल्याची भावना संपूर्ण पोलीस दलात व्यक्त होत आहे.

रायगड पोलीस श्वानपथकात डॉबरमन जातीचा ऑस्कर हा अत्यंत कुशल ट्रॅकर म्हणून ओळखला जात होता. घटनास्थळी पोहोचल्यावर वासाचा माग घेत तपासाला दिशा देणे, आरोपींपर्यंत पोहोचण्यासाठी मदत करणे आणि पुरावे शोधण्यात त्याचे विशेष कौशल्य होते. रायगड पोलीस श्वानपथकात रुफस, मर्फी, ऑस्कर, रॉकी आणि डस्टी अशी प्रशिक्षित श्वाने कार्यरत आहेत.

१९४ गुन्हे… पण प्रत्येक गुन्हा एका कर्तव्याची कहाणी

ऑस्करने कोणकोणत्या १९४ गुन्ह्यांमध्ये काम केले याची अधिकृत यादी रायगड पोलिसांनी प्रसिद्ध केलेली नाही. त्यामुळे त्या प्रत्येक प्रकरणाचा दावा करणे योग्य ठरणार नाही. मात्र, पोलीस सूत्रांनुसार त्याने खून, चोरी, घरफोडी, दरोडे, आरोपींचा माग काढणे, बेपत्ता व्यक्तींचा शोध आणि घटनास्थळी पुरावे शोधण्याच्या अनेक मोहिमांमध्ये सातत्याने सहभाग घेतला.

गुन्हेगारांना दिसत नव्हता… पण त्यांचा वास त्याला चुकत नव्हता

गुन्हेगार कितीही चलाख असो, घटनास्थळ सोडून कितीही दूर गेला असो, ऑस्करच्या तीक्ष्ण घ्राणशक्तीसमोर अनेकांचे डाव फसले. पोलिसांच्या तपासात जे धागेदोरे दिसत नव्हते, ते ऑस्करच्या नाकाने शोधून दिले. त्यामुळे अनेक तपासांना निर्णायक दिशा मिळाली.

प्रसिद्धी नव्हे… कर्तव्य हाच धर्म

ऑस्करने कधी पदकांची अपेक्षा केली नाही, सन्मान मागितला नाही. त्याला मिळालेला सर्वात मोठा सन्मान म्हणजे रायगड पोलिसांचा विश्वास. आज तो नसला तरी त्याच्या पावलांचे ठसे रायगड पोलीस दलाच्या इतिहासात कायम राहतील.

ऑस्कर हा रायगड पोलीस दलाच्या अलिबाग येथील पोलीस मुख्यालयातील श्वानपथकात (केनेल) वास्तव्यास होता. तेथूनच त्याला संपूर्ण रायगड जिल्ह्यातील विविध गुन्ह्यांच्या तपासासाठी नेले जात असे. प्रशिक्षित पोलीस श्वान असल्याने पशुवैद्यकीय देखरेखीखाली त्याला उच्च प्रतीचा संतुलित आहार—चिकन किंवा मटण, अंडी, उच्च-प्रथिनयुक्त डॉग फूड, भात तसेच आवश्यक जीवनसत्त्वे व खनिजयुक्त पूरक आहार—दिल्या जात असे, ज्यामुळे तो नेहमी तंदुरुस्त राहून कठीण मोहिमांसाठी सज्ज असे.

भावपूर्ण श्रद्धांजली, वीर योद्धा ऑस्कर