🌟 प्रभू श्रीरामांचा परतीचा प्रवास – दसऱ्यापासून दिवाळीपर्यंत 🌟

(छावा दिवाळी विशेष भाग १)

छावा डिजिटल न्यूज पोर्टल –सचिन मयेकर–संपादकीय रविवार – १९ ऑक्टोबर २०२५

दसऱ्याच्या दिवशी प्रभू श्रीरामांनी रावणावर विजय मिळवला. लंकेच्या रणांगणावर धूर दरवळत होता, रथांची मोडतोड, अंगावर राख, आणि डोळ्यांत थकवा. रावणाचा पराभव झाला होता, पण रामांच्या चेहऱ्यावर समाधान नव्हतं. कारण तो विजय युद्धाचा होता, पण मन मात्र अजूनही शांत नव्हतं. रावण मेला, पण त्याचं ज्ञान, त्याची प्रतिभा, त्याची वीरता  त्या सगळ्याबरोबर एक युग संपलं. लंकेत शोक होता, आणि अयोध्येत मात्र आपल्या राजाची वाट पाहणारा आनंद दडून बसला होता. रामांच्या मनात मात्र अजूनही रणभूमीचा धूर आणि प्रश्न होते हा विजय खरंच आनंद देणारा आहे का? रावणावर विजय, पण मनातली वेदना अजून ताजी दसऱ्यानंतर प्रभू श्रीराम काही दिवस लंकेतच थांबले. रावणाच्या अंत्यसंस्काराची व्यवस्था त्यांनी स्वतः केली. त्याच्या भावाला, विभीषणाला, सिंहासनावर बसवलं आणि सांगितलं राजा होणं म्हणजे राज्यावर राज्य करणं नव्हे, मनांवर राज्य करणं. लंका उद्ध्वस्त झाली होती, पण रामांनी तिला पुन्हा उभं करण्याचं काम सुरू केलं. त्यांचं मन युद्धाच्या जखमांनी भरलेलं होतं, तरीही त्यांनी लोकांत शांती पेरली. हनुमान, सुग्रीव, आणि संपूर्ण वानरसेनेचं त्यांनी मनापासून आभार मानले. आता चला, त्यांनी म्हणताच सर्वत्र एक वेगळीच हलचल झाली अयोध्येची वाट धरायची होती. लंकेतून निघालं पुष्पक विमान. प्रभू श्रीराम, माता सीता आणि लक्ष्मण चौदा वर्षांनंतर अयोध्येकडे परत निघाले. खाली पृथ्वीवर आनंदाचं वादळ उठलं. लोकांनी प्रत्येक अंगणात दिवे लावले, कारण चौदा वर्षांनी आपला राम परत येत होता! त्या रात्री चंद्र नव्हता, पण आकाश तारकांनी उजळलं होतं. प्रत्येक घर, प्रत्येक मन दिव्यांच्या उजेडात न्हालं. लोक म्हणू लागले राम आले. राम परत आले. आणि त्या क्षणी प्रकाशाचा सण जन्माला आला दिवाळी.. खरी दिवाळी म्हणजे परत येण्याची, माफ करण्याची! रामांनी रावणावर विजय मिळवला, पण मनातलं वैर सोडलं. त्यांनी रावणाच्या कुटुंबाचा सन्मान राखला, विभीषणाला राजा बनवलं. त्या दिवशी त्यांनी दाखवून दिलं खरा विजय म्हणजे शत्रूला हरवणं नव्हे, तर मनातील अंधार जिंकणं. अयोध्येच्या लोकांनी फक्त घर नाही उजळवलं, तर मन उजळवलं, कारण त्यांचा राम परत आला होता. ती पहिली दिवाळी होती प्रकाशाची, प्रेमाची आणि क्षमेची.

✨ आणि म्हणून आजही…

दसऱ्याला रावणावर विजय झाला, पण दिवाळीच्या दिवशी प्रभू श्रीरामांनी स्वतःच्या दुःखावर विजय मिळवला. ती होती अंधारावर प्रकाशाची, रागावर क्षमेची आणि दुःखावर प्रेमाची जिंकलेली दिवाळी. दिवाळी तेव्हाच खरी उजळते, जेव्हा मनातला अंधारही विझतो.