🇮🇳 तिरंगा फडकतो… पण पडद्याआडची ती जबाबदारी कधी दिसते का? स्वातंत्र्य दिन… तिरंगा… राष्ट्रगीत… आणि देशभक्तीने भारावलेला प्रत्येक भारतीय

छावा डिजिटल न्युज मीडिया |रेवदंडा | सचिन मयेकर

१५ ऑगस्टला तिरंगा अभिमानाने आकाशात डौलाने फडकताना दिसतो. ध्वजारोहणाचा मान मिळालेल्या मान्यवरांकडे सर्वांचे लक्ष असते. राष्ट्रगीत सुरू होते… उपस्थित प्रत्येक जण सावधान स्थितीत उभा राहतो… आणि तिरंग्याला सलाम केला जातो.

पण या संपूर्ण सोहळ्याच्या काही क्षणांपूर्वी पडद्याआड कोणीतरी आपली जबाबदारी पार पाडत असतो, याचा आपण कधी विचार केला आहे का?

तिरंगा फडकण्यापूर्वी त्याची घडी व्यवस्थित आहे का, दोरीची व्यवस्था योग्य आहे का, ध्वज व्यवस्थित बांधला आहे का, तो सहजपणे वर जाईल का, याची काळजी घेतली जाते. या तयारीमध्ये छोटीशी चूक झाली, तरी ऐन ध्वजारोहणाच्या क्षणी अडथळा निर्माण होऊ शकतो.

आणि म्हणूनच… तिरंगा फडकविण्याचा मान एखाद्या व्यक्तीला मिळतो; पण तो तिरंगा सन्मानाने आणि डौलाने फडकावा यासाठी पडद्याआड अनेक हात आधीपासून काम करत असतात. त्यांचं नाव व्यासपीठावर घेतलं जात नाही. त्यांच्या गळ्यात हार नसतो. त्यांच्यासाठी टाळ्यांचा कडकडाट होत नाही. पण त्यांची जबाबदारी तितकीच मोठी असते.

🇮🇳 रेवदंड्यातील ४० वर्षांची निःशब्द देशसेवा..

याच पडद्याआडच्या जबाबदारीचे एक सुंदर उदाहरण म्हणजे वी. म. पिलणकर सार्वजनिक वाचनालयाचे ग्रंथपाल सुरेश भाऊ भोईर, रा. रेवदंडा. सन १९८६ पासून गेली तब्बल ४० वर्षे सुरेश भाऊ भोईर हे स्वातंत्र्य दिनाच्या ध्वजारोहणापूर्वी तिरंग्याची बांधणी व आवश्यक तयारीची जबाबदारी सातत्याने पार पाडत आहेत. स्वातंत्र्य दिनाच्या दिवशी सकाळी सुमारे ५ वाजता ड्युटीवर हजर होत, कोणत्याही प्रसिद्धीची अपेक्षा न ठेवता ही जबाबदारी ते पार पाडतात. विशेष म्हणजे, १९८६ मध्ये रेवदंडा ग्रुप ग्रामपंचायतीचे मुख्य लेखनिक मधुकर मयेकर यांच्याकडून त्यांनी हे काम शिकून घेतले. कामाची पद्धत समजून घेतल्यानंतर त्यांनी ही जबाबदारी स्वतःच्या अंगावर घेतली आणि त्यानंतर आजपर्यंत तब्बल चार दशके ही सेवा अखंडपणे सुरू ठेवली आहे. याबाबत सुरेश भाऊ भोईर यांनी ‘छावा’शी बोलताना सांगितले की, मधुकर मयेकर यांच्याकडून हे काम मी १९८६ मध्ये शिकलो. त्यानंतर आज अखंड चाळीस वर्षे ही जबाबदारी पार पाडत आहे. देशसेवा करण्याच्या महान कार्यात माझा हा एक छोटासा खारीचा वाटा आहे, याचे मला समाधान वाटते. ही भावना कदाचित शब्दांत छोटी वाटेल… पण चाळीस वर्षे एखादी जबाबदारी सातत्याने, निःशब्दपणे आणि कोणत्याही प्रसिद्धीची अपेक्षा न ठेवता पार पाडणे, ही स्वतःमध्ये मोठी गोष्ट आहे. देशसेवा म्हणजे केवळ सीमेवर जाऊन देशाचे रक्षण करणेच नव्हे. आपल्या वाट्याला आलेले कर्तव्य प्रामाणिकपणे, शिस्तीने आणि राष्ट्रध्वजाचा सन्मान राखून पार पाडणे, हीदेखील देशसेवेचीच एक भावना आहे. आज आपण तिरंगा डौलाने फडकताना पाहतो… पण त्या तिरंग्याच्या मागे असलेली ही पडद्याआडची चाळीस वर्षांची निःशब्द सेवा पाहण्याची गरज आहे. कदाचित अशाच असंख्य सुरेश भाऊ भोईर यांच्यामुळे देशाचा तिरंगा प्रत्येक गावात, प्रत्येक शाळेत, प्रत्येक कार्यालयात आणि प्रत्येक चौकात अभिमानाने फडकत असतो. नाव पुढे येत नाही… प्रसिद्धी मिळत नाही… पण कर्तव्य मात्र कधीच चुकत नाही. हीच खरी जबाबदारी असते. हीच खरी कर्तव्यनिष्ठा असते. आणि हीच खरी देशभक्ती असते. 🇮🇳

म्हणूनच यापुढे तिरंगा आकाशात डौलाने फडकताना दिसला, तर फक्त ध्वजारोहण करणाऱ्या मान्यवरांकडेच पाहू नका… त्या तिरंग्याची आधीपासून तयारी करणाऱ्या, दोरी सांभाळणाऱ्या, बांधणी करणाऱ्या आणि पडद्याआड राहून आपली जबाबदारी पार पाडणाऱ्या प्रत्येक हाताकडेही आदराने पाहा. कारण… एका तिरंग्याला उंचीवर नेण्यासाठी कधी कधी अनेक हात निःशब्दपणे काम करत असतात.🇮🇳 रेवदंड्याचे सुरेश भाऊ भोईर यांच्यासारख्या त्या हजारो-लाखो अनामिक हातांना ‘छावा’चा मनापासून सलाम.. पडद्याआड राहून तिरंग्याचा सन्मान उंचावणाऱ्या प्रत्येक कर्तव्यनिष्ठ हाताला सलाम..🇮🇳 जय हिंद…वंदे मातरम्…