रविवार विशेष 🚩 जगातील आठ अजुबे विसरा… खरा अजुबा म्हणजे शिवरायांचा रायगड
छावा डिजिटल मीडिया न्युज पोर्टल – दिनांक १७ मे २०२६- रविवार
जग आज “आठ अजुबे” पाहण्यात रमले आहे कुणी चीनची भिंत दाखवतो, कुणी ताजमहाल, तर कुणी इजिप्तचे पिरॅमिड…
पण आम्ही ‘छावा’ वाले अभिमानाने सांगतो
हे सगळे अजुबे एका बाजूला ठेवा… कारण खरा अजुबा सह्याद्रीच्या कुशीत उभा आहे… तो म्हणजे रायगड 🚩
साडेतीनशे वर्षांपूर्वी ना आधुनिक यंत्रणा होत्या, ना मोठमोठे क्रेन… तरीही छत्रपती शिवाजी महाराज यांनी आपल्या बुद्धिकौशल्याने असा दुर्ग उभारला की आजही जग त्याकडे आश्चर्याने पाहते.रायगड फोर्ट हा केवळ किल्ला नाही…तो हिंदवी स्वराज्याचा आत्मा आहे… मराठी अस्मितेचा जाज्वल्य इतिहास आहे… आणि शिवरायांच्या दूरदृष्टीची जिवंत साक्ष आहे ज्या डोंगरावर सामान्य माणूस चढतानाही दमतो, त्या अभेद्य डोंगराला महाराजांनी राजधानी बनवले. चारही बाजूंनी उंच कडे, शत्रूला सहज न दिसणारे मार्ग, पाण्याचे नियोजन, अन्नधान्याची व्यवस्था, राजवाडे, बाजारपेठ, नगारखाना, मेघडंबरी, जगदीश्वर मंदिर… हे सर्व पाहिले की आजचे अभियंतेही थक्क होतात.आणि या रायगडाचा सर्वात अभिमानाचा क्षण म्हणजे शिवराज्याभिषेक. ६ जून १६७४ रोजी याच भूमीत छत्रपती शिवाजी महाराज सिंहासनावर आरूढ झाले आणि हिंदवी स्वराज्याचा सुवर्ण इतिहास लिहिला गेला. आज पुन्हा एकदा रायगडावरील राजसदर आणि सिंहासन परिसर संवर्धनाच्या माध्यमातून नव्या रूपात उभा राहत आहे. भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षण विभागाने या ऐतिहासिक वास्तूच्या जतनाला गती दिली असून, पारदर्शक काचेतून मूळ अधिष्ठान पाहण्याची सुविधा शिवप्रेमींना मिळणार आहे. १९५३ मध्ये प्रथम मोठ्या प्रमाणात येथे दुरुस्ती मोहीम राबवण्यात आली होती. झाडीझुडपांत हरवलेले राजसदर आणि नगारखाना परिसर पुन्हा उजेडात आणण्यात आले. आता आधुनिक तंत्रज्ञान आणि ऐतिहासिक पुराव्यांच्या आधारे हे संवर्धन अधिक भक्कमपणे केले जात आहे. रायगडाकडे पाहताना एक गोष्ट स्पष्ट जाणवते हा गड केवळ दगडांचा नाही…तर महाराजांच्या विचारांचा आहे. आजही रायगडावर गेल्यावर प्रत्येक मराठी माणसाच्या अंगावर शहारे येतात. कारण त्या मातीत अजूनही शिवरायांच्या पावलांचा आवाज ऐकू येतो…नगारखान्याचा गजर ऐकू येतो… आणि सिंहासनासमोर उभे राहिल्यावर नकळत डोळे भरून येतात. जगातील आठ अजुबे असतील… पण महाराष्ट्राचे एकमेव अजुबा म्हणजे रायगड.
ज्या राजसदरातून मुघलांना धडकी भरवणाऱ्या मोहिमांचे निर्णय झाले, जिथून आदिलशाही, पोर्तुगीज आणि इंग्रजांविरोधातील रणनिती आखल्या गेल्या…जिथे स्वराज्याच्या विजयाचे नगारे दुमदुमले, तर कधी मावळ्यांच्या बलिदानाने डोळेही पाणावले…जिथे रयतेच्या आनंदाश्रूंना महाराजांनी आपल्या स्वराज्याचे खरे यश मानले…तोच हा रायगड केला 🚩 हा गड केवळ दगडांचा नाही… तर प्रत्येक तटावर शिवरायांच्या स्वप्नांची शपथ कोरलेली आहे. प्रत्येक पायरीवर मावळ्यांच्या रक्ताचा इतिहास आहे. आणि प्रत्येक वाऱ्याच्या झुळुकीत आजही “जय भवानी, जय शिवाजी”चा आवाज घुमतोय, असे वाटते… रायगडावर उभे राहिले की छाती अभिमानाने भरून येते… डोळ्यांसमोर महाराजांचा दरबार उभा राहतो…नगारखान्याचा गजर कानात घुमतो…आणि नकळत डोळ्यांच्या कडा ओलावतात…कारण हा फक्त किल्ला नाही…तर मराठी माणसाच्या स्वाभिमानाचे धडधडते हृदय आहें.
रायगडावर पुन्हा उभा राहतोय शिवरायांचा ऐतिहासिक दरबार
ज्या राजसदरातून मुघल, आदिलशाही, पोर्तुगीज आणि ब्रिटिशांविरोधातील मोहिमांचे निर्णय घेतले गेले… जिथून हिंदवी स्वराज्याच्या विस्ताराच्या रणनिती आखल्या गेल्या… जिथे विजयाचे नगारे दुमदुमले, तर कधी मावळ्यांच्या बलिदानाने संपूर्ण दरबाराच्या डोळ्यांत अश्रू उभे राहिले… जिथे रयतेच्या आनंदालाच महाराजांनी आपल्या राज्याचे खरे यश मानले… तोच ऐतिहासिक Raigad Fort आज पुन्हा नव्या रूपात सजू लागला आहे. छत्रपती Chhatrapati Shivaji Maharaj यांच्या शिवराज्याभिषेकाचा साक्षीदार असलेला राजसदर आणि सिंहासन परिसर भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षण विभागाच्या माध्यमातून संवर्धित केला जात असून, आगामी शिवराज्याभिषेक सोहळ्यापूर्वी हे काम पूर्ण करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. पारदर्शक काचेतून राजदरबाराच्या मूळ अधिष्ठानाचे दर्शन शिवप्रेमींना घेता येणार असून, इतिहासातील त्या सुवर्णक्षणांचा अनुभव पुन्हा जिवंत करण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. साडेतीनशे वर्षांपूर्वी महाराजांच्या बुद्धिकौशल्याने उभा राहिलेला हा गड आजही जगाला थक्क करतो. प्रत्येक तट, प्रत्येक दगड आणि प्रत्येक पायरी स्वराज्याच्या संघर्षाची आणि मराठी अस्मितेच्या वैभवाची साक्ष देत उभी आहे. रायगड हा फक्त किल्ला नाही, तर तो मराठी माणसाच्या स्वाभिमानाचे धडधडते हृदय आहे… आणि म्हणूनच आज रायगड पुन्हा सजतोय, शिवरायांच्या त्या ऐतिहासिक दरबाराच्या पुनर्जन्मासाठी.
