छावा – धर्मवीर संभाजी महाराजांची अखंड गाथा भाग ३ – धार आणि शब्दांची मैत्री!

आंतरराष्ट्रीय मैत्री दिन विशेष लेख

लेखक: सचिन मयेकर | छावा मराठी

प्रस्तावना-

मैत्री म्हणजे संकटातही न सोडणारी साथ,

शब्द आणि तलवार एकत्र झुंजणारी निष्ठा!

आज ३० जुलै, आंतरराष्ट्रीय मैत्री दिन. या दिवशी ‘मैत्री’ या शब्दाला योग्य मान दिला जातो. पण मैत्री म्हणजे केवळ सोशल मीडियावर ‘स्टेटस’ टाकणं नाही, ती म्हणजे संकटातही सोबत उभी राहणारी ताकद.

आणि हीच ताकद छत्रपती संभाजी महाराज आणि कवी कलश यांच्या मैत्रीत दिसते.

आजच्या दिवशी, छावा या मालिकेच्या तिसऱ्या भागातून आपण अनुभवतोय – इतिहासातील एक अमर आणि आदर्श मैत्री, जी धार आणि शब्द यांच्या संगतीने शौर्यगाथा लिहून गेली!

इ.स. १६६६ मध्ये, शिवाजी महाराज आणि बाल संभाजी महाराज औरंगजेबाच्या कैदेतून सुटून जात होते. त्या धोकादायक प्रवासात त्यांनी काही काळ उत्तर भारतात एका ब्राह्मण कुटुंबात आश्रय घेतला.

हेच कुटुंब म्हणजे कवी कलश यांचे घर.

तेव्हाच संभाजी महाराज आणि कवी कलश यांची पहिली भेट झाली. त्या काही दिवसांतच दोघांमध्ये विचार, कर्तृत्व, आणि स्वराज्यावरील श्रद्धेचा धागा घट्ट झाला. हाच धागा पुढे अखंड मैत्रीत रूपांतरित झाला.

संभाजी महाराज आणि कवी कलश यांची जोडी म्हणजे तलवार आणि लेखणीची संगत होती.

कवी कलश हे केवळ दरबारी कवी नव्हते, तर ते एक कुशल राजकीय सल्लागार, रणनितीकार आणि समर्पित सखा होते.

त्यांनी अनेक लष्करी मोहिमांमध्ये भाग घेतला.

संभाजी महाराजांच्या पराक्रमांना त्यांनी काव्यात अजरामर केलं.

कवी कलश संभाजी महाराजांना धर्मवीर म्हणत.

ते त्यांच्या विचारांवर इतके प्रेम करत की, शब्दातून त्यांनी स्वराज्याचे बळ वाढवलं.

इ.स. १६८९ मध्ये संभाजी महाराज औरंगजेबाच्या कैदेत पडले, तेव्हा कवी कलश त्यांच्यासोबतच होते.

औरंगजेबाने दोघांनाही धर्मांतराचे प्रलोभन दिले, पण त्यांनी निष्ठा आणि धर्म यांचं रक्षण करत प्राण गमावले.

इतिहास सांगतो, की संभाजी महाराजांची अमानुष हत्या झाली – पण कवी कलशही त्याच्याच शेजारी, शौर्याने मृत्यू पावले.

ही मैत्री केवळ जीवाच्या श्वासांपर्यंत नव्हती – ती धर्म, स्वराज्य आणि आत्म्याच्या पातळीवरची होती.

आज आपण ‘फ्रेंडशिप डे’ म्हणतो, मेसेज टाकतो, बँड बांधतो. पण खरी मैत्री म्हणजे काय

मैत्री म्हणजे संकटात साथ,

मैत्री म्हणजे निःस्वार्थ निष्ठा,

आणि मैत्री म्हणजे धार आणि शब्द एकत्र झुंजणं!

संभाजी महाराज आणि कवी कलश यांनी हे दाखवून दिलं की मैत्री हे सर्वात मोठं बळ आहे – जे सम्राटालाही झुकवतं आणि मृत्यूवरही मात करतं.

छावा या मालिकेच्या तिसऱ्या भागातून आज आपण जे शिकलो, ते इतकंच —

मैत्री म्हणजे केवळ सोबत नाही, ती संघर्षाची ताकद आणि समर्पणाची जाणीव आहे.

कवी कलशांनी संभाजी महाराजांना शब्दांनी अजरामर केलं, आणि महाराजांनी कवी कलशांवर हृदयातून विश्वास टाकला.

हीच मैत्री – आजच्या पिढीने शिकायची गरज आहे!

छावा मराठी तर्फे अंतिम सलाम धार आणि शब्दांची संगत,

इतिहासात अमर ठरली!

मैत्रीच्या दिवशी अशा जोडीला,

मानाचा मुजरा वाहिला गेलाच पाहिजे!

धर्मवीर संभाजी महाराज आणि कवी कलश यांच्या अमर मैत्रीला छावा मराठीचा मानाचा मुजरा!

सर्वांना आंतरराष्ट्रीय मैत्री दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा!