🚩 छावा रविवार विशेष : लाईट नव्हती… तरी महाराजांचा प्रकाश जग उजळवून गेला

इतिहासाच्या अभ्यासात आणि जुन्या दस्तऐवजांच्या पानांतून एक गोष्ट पुन्हा पुन्हा जाणवते  शिवरायांचा काळ हा केवळ पराक्रमाचा नव्हता, तर अपार शिस्त आणि विचारांच्या प्रकाशाचा होता. या लेखातील माहिती विविध ऐतिहासिक संदर्भ, बखरी, आणि रायगड–राजगडसारख्या गडांच्या प्रत्यक्ष पाहणीतून साभार घेतलेली आहे. त्या काळात विज नव्हती, बल्ब नव्हते, परंतु स्वराज्याचा दिवा मात्र अखंड पेटलेला होता.

छावा डिजिटल न्यूज पोर्टल –सचिन मयेकर–संपादकीय रविवार – १९ ऑक्टोबर २०२५

छत्रपती शिवाजी महाराजांचा काळ तो वेगळाच होता रे दादा त्या वेळी विज नव्हती बल्ब नव्हते मशिनं नव्हती रात्री म्हणजे खरा काळोख पण त्या अंधारातही एक माणूस असा होता जो स्वतःच प्रकाश बनला होता तो म्हणजे आपला छत्रपती शिवाजी महाराज त्या काळात सगळीकडे गुलामीचं सावट होतं पण महाराजांनी मशालीच्या उजेडात स्वराज्याचं स्वप्न रंगवलं ते स्वप्न बल्बच्या प्रकाशात नाही तर त्यांच्या विचारांच्या तेजात पेटलं होतं रायगडावर असो की तोरण्यावर किल्ल्यांवर रात्रीचं जीवन वेगळंच असायचं सगळीकडे अंधार पण त्या अंधारात डोंगरावरून घुमायचं जय भवानी जय शिवाजी मशाली हातात घेऊन पहारेकरी फेऱ्या मारायचे कोण कोण आहे ते ओळखण्यासाठी रोजचा नवा संकेतशब्द वापरायचे एक म्हणायचं जय भवानी दुसरा उत्तर द्यायचा जय शिवाजी उत्तर नाही मिळालं की लगेच तलवारी बाहेर यायच्या अशी सतर्कता आणि शिस्त होती गडावर रात्रीच्या वेळी महाराजांचं कामही थांबत नसे तेलाचे दिवे लावून दरबार भरायचा लेखनिक कागदावर लिहायचा बाजूला छोटा दिवा असायचा महाराज स्वतः प्रत्येक हकीकत नीट ऐकून घ्यायचे कुठे शत्रूची हालचाल कुठे गडाचा साठा कुठे मावळ्यांचं मनोधैर्य काहीही चुकत नसे महाराज म्हणायचे रात्र झाली म्हणून काम थांबू नये कारण स्वराज्य झोपत नाही रात्र झाली की काही वेळा युद्धही चालायचं अंधाराचा फायदा घेऊन शिवरायांनी कितीतरी वेळा शत्रूला फसवलं मशालींच्या प्रकाशात तलवारी चमकत ढालींवर ठिणग्या उडायच्या त्या मंद प्रकाशात चमकायचे शिवरायांचे डोळे आत्मविश्वासाने भरलेले रात्री महाराज विश्रांती घेत असले तरी त्यांची झोपही शिस्तबद्ध असायची कधीही संदेश आला की लगेच उठून कामाला तयार ते म्हणायचे प्रजा जागी आहे तर मी कसा झोपू संध्याकाळी गडावर फिरायचे कुठे दरवाजा ढिला नाही ना पहारेकरी झोपलेले नाही ना दिवे विझले नाहीत ना हे स्वतः तपासायचे आणि मगच विश्रांती घ्यायची ते म्हणायचे राजा जर जागा असेल तर राज्य सुखात असतं आणि खरंच त्यांची ही जागरूकता महाराष्ट्राला उजेडात ठेवणारी ठरली त्या वेळी विज नव्हती पण विचारांचा प्रकाश होता महाराज म्हणायचे आपल्याकडे बल्ब नाही पण बुद्धी आहे आणि विचारांचा प्रकाश कायम राहतो म्हणून आज शेकडो वर्षांनंतरही तोच प्रकाश आपल्याला जाणवतो स्वराज्याचं स्वप्न हेच त्यांचं दीप होतं मशालींपेक्षा सूर्यापेक्षा उजळ एकदा रायगडावर रात्र गडद अंधाराची होती वारा सुटला दिवे विझत होते पण महाराज शांत बसलेले हातात नकाशा मनात योजना आणि डोळ्यात आत्मविश्वास ते म्हणाले होते अंधार बाहेर आहे पण आतला दीप पेटला की मार्ग सापडतो तोच दीप आज प्रत्येक मराठी मनात आहे आज आपल्याकडे विज आहे बल्ब आहेत पण मनात अंधार आहे मोबाईल आहे पण संवाद नाही साधनं आहेत पण शिस्त नाही आणि म्हणून आपण मागे पडलो आहोत शिवरायांकडे काहीच नव्हतं तरी त्यांनी अख्खं युग उजळवलं त्यांचा प्रकाश हा विचारांचा कर्माचा आणि आत्मविश्वासाचा होता मशालींच्या धुरात त्यांनी स्वराज्याचं स्वप्न पाहिलं तेलाच्या दिव्याखाली रणनिती आखली आणि त्या अंधारातच त्यांनी तेज बनून महाराष्ट्र उजळवला लाईट नव्हती पण शिवरायांचा प्रकाश होता तो आजही आहे आणि जोपर्यंत आपण मराठी आहोत तो प्रकाश कधीच विझणार नाही